Baśń na Dzień Dziecka

Dziś ulubiony dzień naszych dzieci. Nic dziwnego, że tak na niego czekają, skoro to jedyny dzień w roku, gdy (teoretycznie) mogą zrobić niemal wszystko ( oczywiście w granicach rozsądku).

Prezenty, wyjścia do kina, sal zabaw, festyny i wiele innych atrakcji na Dzień Dziecka przygotowują dorośli. I to jest piękne, jeśli czas jest wypełniony wspólnie z rodziną. Bo to czas i uwaga jest dla dziecka najlepszym prezentem!

A co, gdyby tego dnia szczególnie poświęcić dłuższą chwilę na czytanie na dobranoc ? Aby postawić przysłowiową kropkę nad i w dniu pełnym wrażeń? Ja oczywiście polecam takie wspólne spędzenie wieczoru, zwłaszcza gdy do czytania sięgniemy po baśnie. Dlaczego akurat po nie? Ano dlatego, że mają wielką moc!

Czy wiesz, że…

Jedną z form wspierania rozwoju oraz terapii dziecka jest najbliższa jemu książka i zabawa, do której można wykorzystać różne elementy dziecięcego świata, np. teksty – baśnie i bajki? Forma ta nosi nazwę biblioterapii (z jej nurtem bajkoterapią ). Ten rodzaj aktywności jest coraz bardziej popularny i lubiany przez dzieci i rodziców.

Biblioterapia- brzmi dumnie, ale co to jest?

Taką nazwę otrzymały wszelkie działania, opierające się na wykorzystaniu w celu terapeutycznym wartości literatury. Najprościej można by powiedzieć, że biblioterapia to terapia książką, materiałem czytelniczym, lekturą szkolną, itd. Zakłada wykorzystanie tekstów literackich dla dobrego funkcjonowania systemu nerwowego i psychiki oraz wsparcia rozwoju dziecka.

Jest metodą bardzo starą, bowiem znaną już od czasów starożytnych, kiedy to czytano chorym np. na depresję teksty religijne i filozoficzne.

Współcześnie częściej znamy najnowszą formę biblioterapii, czyli bajkoterapię, bowiem Bruno Bettelheim- amerykański psycholog dziecięcy, odkrył w połowie XX w., że teksty dla dzieci mają szczególną moc.

Zacznijmy od baśni

Kto z nas ich nie zna? Prawdopodobnie każdy dorosły w dzieciństwie zetknął się z baśniami opowiadanymi lub czytanymi przez rodziców lub dziadków.

Co to właściwie jest baśń?

Baśń to utwór oparty na metaforze, łączy w sobie elementy świata realnego i fikcji; kieruje się swoimi prawami logiki, mnóstwo w niej elementów magicznych i cudowności, utrwala zasadnicze motywy ludowego światopoglądu, a zwłaszcza wiarę w ingerencję przyrody, mocy pozaziemskich, niepisane normy moralne, wzorce więzi społecznych i zachowań.

Skąd pochodzi baśń?

Najstarsze baśnie pochodzą z literatury indyjskiej, co spowodowało, że Indie uznaje się za kolebkę tego gatunku. Równie bogaty zbiór baśni pochodzi z literatury arabskiej, czego dowodem jest na przykład zbiór Tysiąc i jedna noc. W Europie baśń ukształtowała się w czasach średniowiecza, kiedy to miało miejsce przenikanie wpływów orientalnych, mitycznych.

Pierwszym autorem opracowania baśni był Ch. Perrault, który opracował baśnie m.in. O czerwonym Kapturku, Tomciu paluchu czy Kocie w Butach.

Dlaczego dzieci lubią baśnie?

Świat baśni jest dziecku bliski i dla niego zrozumiały, gdyż odpowiada sposobowi dziecięcego myślenia. Niezwykle istotne jest pozytywne zakończenie baśni. Przywraca w dziecku równowagę emocjonalną po przeżytych wzruszeniach i pozwala mu podtrzymać wiarę w zwycięstwo dobra.

Czy wiesz, że baśnie mogą leczyć…?

Baśnie urzekają i poruszają, są pierwszymi utworami literackimi, z jakimi spotykają się dzieci, są najbardziej dostępne i delikatne dla dziecięcej psychiki. Jak podaje dr Maria Malicka, która jest twórcą bajkoterapii w Polsce, źródeł bajkoterapii i baśnioterapii można doszukiwać się w teoriach amerykańskiego psychologa dziecięcego, Bruno Bettelheim’a. To on „odkrył” baśnie dla terapii w latach 70 – tych XX i od tamtej pory rzesze terapeutów posługują się tą metodą.

Bettelheim dokonał analizy klasycznych baśni oraz ich funkcji, podkreślając ich walory lecznicze. Swoje wnioski z wieloletniej pracy terapeutycznej z dziećmi zawarł w książce pt. Cudowne i pożyteczne. O wartościach i znaczeniach.

Dokonując analizy psychologicznej licznych baśni, wysunął teorie mówiące, że jeśli opowieść ma zainteresować dziecko, musi obudzić w nim ciekawość i uruchomić jego wyobraźnię. Ponadto, jeśli ma ona wpłynąć na jego życie, musi pomóc dziecku w rozwijaniu jego inteligencji, porządkowaniu uczuć oraz dotyczyć jego problemów i trudności, z jakimi się boryka.

Czy wiesz, że warto czytać dzieciom baśnie ?!

W obecnych czasach zwraca się szczególną uwagę na znaczenie wczesnych lat dzieciństwa na rozwój intelektu i osobowości. Dziecko poszukuje sytuacji i doznań, które potwierdzą jego poczucie własnej wartości i tożsamości, w chaosie doznań. Baśnie dostarczają dzieciom doświadczeń, które pozwalają im zrozumieć i opanować otwierający się dla nich świat społeczny i emocjonalny. Zaspakajają potrzebę obcowania ze sztuką. Dzięki artystycznym przeżyciom literackim w kontakcie z baśniami rozwijają się możliwości poznawcze dziecka, inne jednak niż te, jakie kształtują się w toku działania i w procesie przyswajania wiedzy. Rozwija się bowiem jego myślenie intuicyjne, zdolność ujmowania ludzkich problemów i zjawisk rzeczywistości. Baśń dla dziecka odgrywa także rolę schematu porządkującego, jest źródłem przeżyć integrujących i kompensujących baraki doświadczeń w rzeczywistości.

Dziecko, słuchając baśni, identyfikuje się z jej postaciami, a przede wszystkim z głównym bohaterem, co sprawia, iż angażuje się silnie emocjonalnie we wszystkie zdarzenia i przeżycia bohatera. To prowadzi z kolei do „ spełnienia zastępczego” pragnień i dążeń dziecka.

Podsumowując,

można powiedzieć, iż baśnie odgrywają niebagatelne znaczenie dla wielowymiarowego rozwoju dziecka:

  • porządkują świat dziecka poprzez panujący w ich moralny ład – dostarczają wzorce moralnego postepowania;
  • umacniają wiarę dziecka w dobro i sprawiedliwość, w sens poświęcenia;
  • pomagają dziecku zrozumieć swoje potrzeby
  • pomagają poznać świat własnych przeżyć, dzięki temu dziecko może nazwać je i ocenić;
  • rozwijają samoorientację, prowadzącą do samokontroli i umiejętnością kierowania własnym postępowaniem;
  • modelują postawy, poprzez przenikanie do świata dziecka i w konsekwencji zabawy odtwórczej;
  • dostarczają wiedzy o zjawiskach i rzeczach nieznanych i niedostępnych dziecku w realnym świecie;
  • kształtują rozumienie i poznanie własnego kręgu kulturowego i innych krajów;
  • rozszerzają granice własnego świata wewnętrznego dziecka

Mnie to przekonuje. A Ciebie ?

Jeśli zainteresował Cię artykuł, zapraszam na blog do innego artykułu Czy warto czytać baśnie ? oraz Bajki, które leczą

Kamila Posobkiewicz- filolog polski, logopeda, terapeuta

11 thoughts on “Baśń na Dzień Dziecka

  1. Bardzo lubię czytać dzieciom baśnie. Niestety pomimo tego, że półki w naszym domu uginają się pod ciężarem książeczek, moja córka ostatnio dostała szału na komiksy i jedyne o czym marzy to to, bym codziennie czytała jej Kaczora Donalda… 😉 Mam dość ! 🙂

  2. Nie od dziś wiadomo, że książki są przydatne w rozwoju dziecka 😉 Czytanie bardzo pomaga nie tylko na wzbogacenie słownictwa, ale także na rozwój wyobraźni. Na niektóre baśnie, trzeba jednak uważać, np. te Braci Grimm w ogóle nie są odpowiednie dla małych dzieci.

  3. Myślę, że u nas nadszedł już czas na baśnie. Sama je Uwielbiam i chętnie powrócę.
    My od kilku miesięcy zaczytujemy się w Bajkoterapii. Takie „Bajki-pomagajki”. Zbiór opowiadań pomagający dzieciom odnaleźć się w różnych sytuacjach (niebezpiecznych, stresujących itd.)

  4. Moja mama czytała mi mnóstwo Baśni, miałam baśnie Braci Grimm, Baśnie Andersena i wiele więcej, to potem pomogło mi zrozumieć wiele spraw i sprawiło że miałam świetną wyobraźnię 😉

  5. Przekonuje mnie bardzo ten wpis!!! Zastanawiam się tylko od jakiego wieku wprowadzić dzieciom właśnie ten rodzaj lektury? W chwili obecnej mają 12 miesięcy.

    1. Myślę, że czytać książeczki trzeba od pierwszych chwil, a z baśniami poczekałabym jeszcze pół roku. Pierwsze książeczki z baśniami mogą być sensoryczne, żeby maluch miał dodatkową stymulację.😊

  6. Bardzo dobry i merytoryczny wpis! Dzięki niemu dowiedziałam się, że czytanie ma więcej zalet niż sądziłam!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *